De Europese wijk.
Waar Europa en Brussel elkaar ontmoeten
De Europese wijk ten oosten van het stadscentrum vormt de grootste concentratie van internationale en Europese werkgelegenheid van het Brussels Gewest. De wijk is omringd door woonbuurten en bevat enkele belangrijke openbare plaatsen, zoals het Schumanplein en de Solidarnosc 19980-esplanade van het Europees Parlement. Daarnaast zijn er twee beschermde stadsparken: het Jubelpark en het Leopoldpark.
De wijk werd vanaf 1837 ontwikkeld op initiatief van de Société Civile pour l'Agrandissement et l'Embellissement de la Capitale de la Belgique, met steun van koning Leopold I, aan wie de wijk haar oorspronkelijke naam dankt. De eerste plannen zijn van de hand van architect Suys, die een residentiële wijk met standing ontwierp. De herenhuizen en het complex Résidence Palace, een ontwerp van architect Pollack, zijn duidelijke getuigen van deze intenties.
In de loop van de tweede helft van de twintigste eeuw liep de Leopoldwijk geleidelijk leeg, als gevolg van de aanleg van wegeninfrastructuur en openbaar vervoer, en opeenvolgende periodes waarin kantoren in de wijk werden neergepoot.
Deze administratieve zone met Europese en internationale uitstraling vormt nu het beslissingscentrum van de Europese Unie en een belangrijke uitdaging voor de ontwikkeling van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dat wil deze wijk transformeren tot een dichtbevolkte en gemengde wijk met de volgende eigenschappen:
- grootste aanbod van internationale en Europese arbeidsplaatsen van het Gewest;
- groot aanbod van gevarieerde woningen;
- groot aanbod van culturele en recreatieve activiteiten voor iedereen.
Om deze ambities te verwezenlijken keurde de gewestregering in april 2008 het richtschema voor de Europese wijk, dat werd opgesteld onder leiding van Marie-Laure Roggemans, afgevaardigde van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voor de ontwikkeling van de Europese wijk. Dit strategische document biedt een langetermijnvisie voor de wijk en bestaat uit 5 basisopties en 12 stedenbouwkundige en architecturale programma’s.
Het Stadsproject Wet, dat na een internationale wedstrijd uitgetekend werd door Atelier Christian de Portzamparc is ongetwijfeld het meest ambitieuze van deze 12 programma’s. Het moet de katalysator worden van de herontwikkeling van de Europese wijk.
Sinds de goedkeuring van het richtschema in april 2008 heeft de Europese wijk een aanzienlijke transformatie ondergaan, in het bijzonder wat de functionele diversiteit betreft: er werd 167.000 m² nieuwe woningen gecreëerd of gepland.
De Europese culturele aanwezigheid rond het Leopoldpark neemt toe. Naast het Europees Parlement, op een boogscheut van het Museum voor Natuurwetenschappen en het Wiertzmuseum, ging in 2011 ook het Parlamentarium open.
En begin 2016 opent het Huis voor Europese Geschiedenis zijn deuren in het Eastmangebouw in het Leopoldpark.
Van de overige lopende projecten noemen we:
- bouw van het multimodale station onder het Schumanplein en aanleg van de Josaphattunnel die vanaf 2018 een rechtstreekse GEN-verbinding tussen de Europese wijk en de luchthaven zal leggen;
- heraanleg en grotere toegankelijkheid van het Leopoldpark en omgeving;
- renovatie van het Jubelpark;
- aanleg van een voetgangers- en fietsverbinding langs spoorlijn L161 tussen de Waversesteenweg en de Graystraat;
- gecoördineerd beheer van de esplanade voor het Europees Parlement, waardoor het een belangrijke plaats kan worden voor activiteiten die een ontmoeting tussen Europa en Brussel creëren;
- aanleg van een culturele wandeling tussen de Kunstberg en het Jubelpark;
- tot leven brengen van 'doodse' etalages met regelmatige artistieke projecten;
- nieuw gebouw voor de Raad van de Europese Unie en de Europese Raad, ontworpen door Philippe Samyn & Partners, Studio Valle Progettazioni, Buro Happold Limited.
